B.2.1 Vmbo leerlingenaantal groeit
Ontwikkeling leerlingenaantallen vmbo
| 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | |
|---|---|---|---|---|---|
| Almelo | 659 | 641 | 686 | 762 | 780 |
| Borculo | 355 | 387 | 391 | 421 | 435 |
| Doetinchem | 782 | 800 | 865 | 1024 | 1054 |
| Enschede | 736 | 743 | 769 | 795 | 811 |
| Twello | 865 | 910 | 934 | 976 | 1005 |
| Zwolle | 565 | 573 | 571 | 634 | 689 |
| Totaal | 3.962 | 4.054 | 4052 | 4612 | 4774 |
We hadden gerekend op een daling van het leerlingaantal als gevolg van demografische krimp. Maar het omgekeerde gebeurde: de leerlingaantallen (ongewogen leerlingen) stegen in 2022 naar een totaal van 4.774. Alle locaties zijn gegroeid. Kennelijk waren de lokale omstandigheden gunstig en spreekt ons onderwijs aan. Ondanks de groei in het verslagjaar houden we voor de lange termijn rekening met het eerder voorspelde effect van demografische krimp.
Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:
| 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | |
|---|---|---|---|---|---|
| Almelo | 659 | 641 | 686 | 762 | 780 |
| Borculo | 355 | 387 | 391 | 421 | 435 |
| Doetinchem | 782 | 800 | 865 | 1024 | 1054 |
| Enschede | 736 | 743 | 769 | 795 | 811 |
| Twello | 865 | 910 | 934 | 976 | 1005 |
| Zwolle | 565 | 573 | 571 | 634 | 689 |
| Totaal | 3962 | 4054 | 4052 | 4612 | 4774 |
B.2.2 Vmbo onderwijskwaliteit
Onderwijsresultaten 2022
De onderstaande tabel geeft de onderwijsresultaten in 2022 weer. Alle resultaten liggen boven de norm van de Inspectie van het Onderwijs.
| Onderwijsresultaat | Almelo | Borculo | Doetinchem | Enschede | Twello | Zwolle |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Onderwijspositie | 24,11 | 16,58 | 12,66 | 24,62 | 16,74 | 21,77 |
| Onderbouwsnelheid | 99,37 | 100 | 99,60 | 98,20 | 99,13 | 99,30 |
| Bovenbouwsucces basis | 95,28 | 97,70 | 98,38 | 90,00 | 96,41 | 96,00 |
| Bovenbouwsucces kader | 92,93 | 98 | 96,92 | 94,24 | 92,53 | 95,93 |
| Bovenbouwsucces gemengd/theoretisch | 93,67 | 97,19 | 95,39 | 91,15 | 94,86 | 96,90 |
Definitie van de onderwijsresultaten:
- Onderwijspositie: positie in leerjaar 3 ten opzichte van het advies van de basisschool.
- Onderbouwsnelheid: percentage onvertraagde studievoortgang in leerjaar 1 en 2.
- Bovenbouwsucces: percentage onvertraagde studievoortgang vanaf leerjaar 3 per afdeling.
- Examencijfers: het gemiddelde examencijfer van de leerlingen die hebben deelgenomen aan het schoolexamen en centraal examen. Het resultaat is dit jaar niet bekend, omdat de centrale examens zijn komen te vervallen als gevolg van COVID-19.
- Verschil SE-CE: het verschil tussen de resultaten voor schoolexamens (SE) en centrale examens (CE) is niet bekend, omdat de centrale examens van schooljaar 2019-2020 en 2020-2021 zijn komen te vervallen.
Toetsing en examinering
In 2022 waren, in de nasleep van de coronapandemie, de slagingsregels nog aangepast, waardoor leerlingen twee vakken mochten herkansen en ervoor konden kiezen één cijfer niet te laten meetellen (duimregeling). Ook was er geen centraal schriftelijk praktijkexamen (CSPE) maar werd het profiel groen afgesloten met een schoolexamen (SE). Van alle 941 vmbo-examenkandidaten (11 kandidaten waren teruggetrokken) in alle leerwegen is 98,8% geslaagd, waarvan 32 kandidaten met de bijzondere vermelding van Cum Laude. De slagingspercentages waren voor de locaties en leerwegen overwegend op- of boven het landelijk niveau.
B.2.3 Doorontwikkeling profiel groen
Leerlingen in de onderbouw van ons vmbo krijgen lessen Groene Wereld Oriëntatie (GWO). In deze lessen werken ze met dieren, bloemen, planten, groentechniek en voeding. Duurzaamheid speelt een steeds grotere rol. In de bovenbouw kiezen leerlingen voor één van onze groene werelden: de creatieve, gezonde, groen technische, levende of actieve wereld. Binnen iedere wereld is aandacht voor het brede spectrum van groen, maar de context waarin dit plaatsvindt verschilt per wereld. Naast een wereld in de bovenbouw kiezen leerlingen voor beroepsgerichte keuzevakken. Wij bieden keuzevakken in zowel de groene als de grijze sector.
Zone.college-breed hebben wij een werkgroep Profiel Groen. Hierin wisselen we ideeën uit en bewaken we het behalen van onze doelstellingen. Er is veel ontwikkeld, en duurzaamheid, integratie van avo-vakken (algemeen vormend onderwijs) en buitenschools leren krijgt extra aandacht. Hoever zijn we precies? Wat kunnen we van elkaar leren van ontwikkelingen in een wereld of locatie? Wat gaat goed en wat behoeft aandacht? In het voorjaar van 2023 vindt er een onderzoek plaats. Met behulp van deskresource en interviews wordt het onderwijs in profiel Groen doorgelicht. Op basis van de bevindingen zal er met een gerichte opdracht worden doorontwikkeld.
B.2.4 Passend onderwijs vmbo
Bijna tien jaar na de invoering van de wet Passend onderwijs (2014) kunnen we stellen dat de door ons gekozen structuur van eerste-, tweede- en derdelijns ondersteuning goed werkt.
Ondersteuningsstructuur
De eerstelijnsondersteuning richt zich op de basisbehoefte van een leerling, heeft een preventief karakter en is voor het grootste deel geïntegreerd in de dagelijkse onderwijspraktijk. Alle docenten en mentoren hebben de taak en beschikken over de deskundigheid om (extra) ondersteuningsbehoeften te signaleren en deze signalen om te zetten in oplossingsgericht handelen. Interne deskundigen zorgen voor scholing en waar nodig advies en coaching van de docenten. De tweedelijnsondersteuning richt zich op leerlingen met extra ondersteuningsbehoefte(n). Deze ondersteuning heeft een meer curatief karakter. Bij de derdelijns ondersteuning komen ook andere instanties in beeld.
Voor Zone.college is de docent de cruciale spil in het leren en de ontwikkeling van de leerling, met of zonder ondersteuningsvraag. Daarom blijven we de nadruk leggen op de ontwikkeling van ons personeel. Inmiddels is bewezen dat deze aanpak succesvol is en we zo meer leerlingen met een ondersteuningsvraag passend onderwijs kunnen bieden.
Toename ondersteuningsbehoefte
Alle vmbo-locaties van Zone.college zijn de afgelopen jaren flink gegroeid in leerlingaantallen. Dientengevolge is ook het aantal leerlingen met een ondersteuningsbehoefte toegenomen. Dat zet nog een grotere druk op ons ondersteunings-apparaat en maakt scholing en ontwikkeling van docenten in deze nog belangrijker. Daarbij komt dat door onder andere corona allerlei problematiek heftiger en vaker lijkt voor te komen. Deze grotere vraag naar ondersteuning heeft ook financiële gevolgen.
Zes verschillende samenwerkingsverbanden
Zone.college neemt met zijn vestigingen deel in zes samenwerkingsverbanden, allemaal met een andere governance en geldstromen. In 2021/22 heeft het cvb opdracht gegeven al deze verschillen in kaart te brengen. Dit mede ingegeven doordat in de meeste SWV het ondersteuningsprofiel moest worden geüpdated. Dit heeft veel inzicht gegeven en daarbij hebben de vestigingen ook veel van elkaars situatie geleerd. Momenteel zijn er geen indicaties aanwezig met betrekking tot risico's op het vlak van de financiële positie van de samenwerkingsverbanden.
Bijzonderheden in 2022
In het begin van 2022 was de coronapandemie afgelopen. Toen werd ook goed duidelijk dat verschijnselen als externaliserende gedragsproblematiek en gebrek aan structuur en doorzettingsvermogen een groter probleem vormen dan leerachterstanden. Dit resulteerde in extra druk op de gehele organisatie en met name op onze ondersteuningsteams. Ook deed het iets met de veiligheidsbeleving van leerlingen en docenten op een aantal van onze locaties. Gelukkig is dat inmiddels weer hersteld, al zal langdurige inzet op dit gebied nodig blijven.
Het aandeel middelen voor passend onderwijs is 17% van de rijksbijdragen (lumpsum exclusief huisvesting). Dit aandeel is gedaald ten opzichte van 2021 (19%). De kosten worden zoveel als mogelijk in lijn gebracht met de inkomsten. Waar dit niet mogelijk is, zetten we (incidenteel) eigen middelen in.
B.2.5 De Vakmanschapsroute en Het Groene Lyceum
De Vakmanschapsroute (VMR)
Eenduidigheid en verbondenheid
Op alle uitvoerlocaties is er een eenduidige aanpak zowel in aansturing (zelforganiserende teams) als op het gebied van de inrichting en uitvoering van het onderwijs. Doordat de focus op doorontwikkeling van de VMR in 2022 vooral was gericht op eenduidigheid, zijn er locatiegerichte onderwijsteams ontstaan die ambassadeur zijn voor deze eenduidige aanpak én verbondenheid voelen met elkaar.
Praktijk-rijk leren
In het onderwijskundig model van de VMR (meester-gezel-structuur) wordt het vakgericht onderwijs zoveel mogelijk aangeboden op bedrijven, door Meesters. De betrokkenheid, inbreng en uitvoering van deze Meesters spelen in deze leerroute dan ook een grote rol. Meesters werken onder verantwoordelijkheid van het onderwijsteam, dat bestaat uit bevoegde docenten. In 2022-2023 is er een start gemaakt met het in kaart brengen van de kwaliteit van de Meesters en het ontwerpen en aanbieden van een professionaliseringsaanbod.
Locaties en leerling-/studentenaantallen
Sinds 2015 kunnen leerlingen de Vakmanschapsroute volgen op de locatie Enschede en sinds 2016 ook op de locatie Twello. In 2018 is de locatie Doetinchem gestart met het aanbieden van deze leerroute. In 2020 namen 207 leerlingen deel aan de VMR (43 leerlingen in Doetinchem, 105 leerlingen in Enschede en 60 leerlingen in Twello). In 2021 waren dit er drie minder (53 leerlingen in Doetinchem, 99 leerlingen in Enschede en 52 leerlingen in Twello).
In 2022 zijn er op 1 oktober 173 ingeschreven VMR-studenten (53 in Doetinchem, 69 in Enschede en 51 in Twello). De afname ten opzichte van voorgaande jaren is vooral te verklaren door de wijziging in het beleid ten aanzien van de intake en aanname. Waar voorheen zij-instroom in het vijfde jaar bij de VMR met een vmbo-diploma nog mogelijk was, is er nu voor gekozen deze aanmelders door te verwijzen naar de reguliere mbo-opleiding binnen Zone.college. Deze aanmelders hebben immers na het tweede jaar van het vmbo gekozen voor de reguliere route en missen een groot deel van de VMR-leerroute en -aanpak. Een vmbo-gediplomeerde student kan zich dus niet meer rechtstreeks aanmelden voor de VMR. Deze vmbo-gediplomeerde zij-instroom maakte voorgaande jaren ruim 30% uit van de totale populatie. In de aanmeldingen is verder een lichte stijging van zij-instroom (niet-gediplomeerd) van naburige vmbo-scholen zichtbaar.
Het Groene Lyceum
587 leerlingen op vijf locaties
Het Groene Lyceum heeft zich ontwikkeld tot een onderscheidende leerroute, gericht op doorstroom naar het hbo. Momenteel volgen bij ons in totaal 587 leerlingen deze doorlopende leerlijn, op vijf locaties: Almelo, Doetinchem, Enschede Twello en Zwolle. In het schooljaar 2023-2024 komt daar een zesde locatie bij: Borculo gaat dan van start met het eerste leerjaar van Het Groene Lyceum. De locaties Zwolle, Doetinchem en Almelo hebben een curriculum ontwikkeld voor de leerjaren één tot en met zes. Twello is klaar tot en met leerjaar vijf, ontwikkelt nu leerjaar zes en gaat komend jaar de eerste leerlingen afleveren aan het hbo. Enschede start komend schooljaar met leerjaar vier en is de bovenbouw druk aan het ontwikkelen. We zien een groeiende interesse in de leerweg op verschillende locaties.
Doorontwikkeling
Vanaf begin 2022 werken we volgens een nieuwe interne organisatie aan de ontwikkeling van Het Groene Lyceum. De projectgroep HGL herschrijft het opleidingsplan waarin afspraken staan die gelden voor alle locaties van Zone.college. We werken toe naar een situatie waarbij alle locaties werken vanuit een gezamenlijk vastgesteld curriculum. De projectgroep werkt intensief samen aan de doorontwikkeling van Het Groene Lyceum. Doel is om aan het eind van het schooljaar het opleidingsplan af te hebben, zodat alle locaties met ingang van schooljaar 2023-2024 kunnen gaan werken volgens de gemaakte afspraken die in het opleidingsplan staan vermeld. De stuurgroep HGL – met daarin de verantwoordelijke directeuren van het vmbo en de directeur van het mbo – neemt de besluiten over de adviezen die worden aangedragen door de projectgroep.
