B.4 Zone.college en de maatschappij

We zijn voortdurend in dialoog met onze in- en externe belanghebbenden. Zowel via formele structuren als via informele vormen.

Groenpact

Wij nemen deel in Groenpact, de landelijke samenwerking van organisaties in Onderwijs, Ondernemers en Overheid in het groene domein. Bij ‘onderwijs’ gaat het om de hele keten: vmbo, mbo, hbo en wo. De ondernemers zijn vertegenwoordigd via de topsectoren en een aantal brancheorganisaties zoals LTO Nederland. Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit representeert de overheid. Onder Groenpact vallen onder meer het Centre of Expertise (de samenwerkende groene lectoraten) en het Centrum voor Innovatief Vakmanschap (CIV Groen, de samenwerking van onderwijs en bedrijfsleven in het groene mbo). Zone.college draait mee in de praktijkclusters Dier, Food, Tuinbouw & Uitgangsmaterialen en Groen, Natuur & Leefomgeving.
CIV Groen stimuleert en optimaliseert de regionale samenwerking in zogenaamde ‘Meeting Points’, dit zijn broeinesten van vernieuwing op het gebied van gezamenlijk onderwijs. Dit doet CIV Groen door docenten en bedrijven te stimuleren om de nieuwste innovaties in het vakgebied te brengen en grote maatschappelijke thema’s in het onderwijs te verwerken. Zone.college huisvest het Meeting Point Noord Nederland (Tuinbouw & Uitgangsmaterialen), PCPT (Food), Groene Hotspot Zwolle/Almelo (Groen Natuur & Leefomgeving) en Floral Education Centre (idem, focus op bloemisterij).
Groenpact kent ook een aantal zogenaamde ‘versnellingsprogramma’s’. Deze programma's helpen de kenniscirculatie in de groene onderwijskolom te versterken en digitalisering & technologie-ontwikkelingen in de groene sectoren sterker in het onderwijs te krijgen. Ook bieden ze hulpmiddelen voor de werving van nieuwe studenten in het mbo (‘Groene Werelden’) en helpen ze inzicht te krijgen in de groene arbeidsmarkt (‘Groene Monitor’). Het versnellingsprogramma Internationalisering tenslotte helpt onze internationale ambities op een hoger niveau te brengen. In 2021 is Groenpact een nieuwe periode gestart, die doorloopt tot en met 2025.

Groene Tafel

De Groene Tafel is het overlegplatform van alle groene onderwijsinstellingen in Nederland in vmbo, mbo, hbo en wo. Naast de AOC’s en ROC’s met groene opleidingen en de Vereniging Buitengewoon Groen (vmbo’s gespecialiseerd in profiel Groen) doen hieraan ook de vier groene hbo’s (Hogeschool VanHall Larenstein, Aeres Hogeschool, HAS Hogeschool en INHolland) en Wageningen UR mee. Onderwerpen die bij De Groene Tafel aan de orde komen zijn bijvoorbeeld de bevordering van doorstroming en partnerschappen met andere onderwijsinstellingen.

Overig

Behalve via deze bestuurlijke structuren zijn we ook op andere manieren continu in gesprek met externe belanghebbenden zoals andere onderwijsinstellingen, bedrijven, gemeenten enzovoort. Zowel de leden van het college van bestuur als directeuren, sectormanagers, teamleiders en docenten stemmen af met externe partijen. Belangrijke agendapunten voor die overleggen waren in 2021:

• COVID-19
• Praktijk-rijk onderwijs 
• Demografische krimp in de regio 
• Macrodoelmatigheid van opleidingen 
• Passend onderwijs 
• Arbeidsmarktvraagstukken 
• Leven Lang Ontwikkelen 
• Duurzaamheid 
• Doorlopende Leerlijnen

De klachten in het onderstaande overzicht zijn gemeld via het klachtenformulier op onze website en intern afgehandeld. Er is éénmaal een beroep gedaan op de externe Landelijke Klachtencommissie Onderwijs, en geen beroep op de Commissie van Beroep voor Examinering.

Duurzaamheid is een pijler in ons strategisch beleidsplan. Met als ambities:

• Vmbo: verkrijgen en behouden van het internationale keurmerk voor duurzame scholen, de Groene Vlag;
• Mbo: het integreren van duurzaamheid in alle curricula;
• Zone.college: duurzaamheid zichtbaar maken in uitingen, gebouwen en activiteiten.

Sinds januari 2021 krijgen we van een projectleider duurzaamheid ondersteuning bij het verduurzamen. Het eerste jaar stond in het teken van een verkenning van de opdracht. Hiervoor heeft de projectleider gesprekken gevoerd met meer dan 100 medewerkers, 50 leerlingen/studenten en ongeveer 25 externe partners en collega-onderwijsinstellingen. Soms een-op-een, soms in teamverband. Met als resultaat:

• Een beeld van duurzaamheid bij Zone.college: we weten nu waar we staan. Dit is weergegeven in een ‘Concept Veranderplan voor de duurzame ontwikkeling van Zone.college’. Dit conceptplan is besproken met alle managementteams. Per bedrijfsonderdeel hebben we vervolgacties afgesproken om te komen tot een plan van aanpak.
• Een gemeenschappelijke taal en kader voor duurzaamheid: de Sustainable Development Goals(SDG's) en de Whole School Approach.
• Een Zone.college-brede conceptvisie voor duurzaamheid. Deze is voorgelegd aan alle medewerkers via een enquête die door 168 medewerkers is ingevuld.

Duurzaamheid staat sinds 2021 veel vaker op de agenda. Hierdoor wordt beter zichtbaar wat er al gebeurt op dit vlak en ook waar we nog in willen groeien. Daar gaan we in 2022 – uiteraard - mee verder.

Door in alle opleidingen aandacht te hebben voor het verwerven van internationale competenties, kunnen leerlingen en studenten zich beter staande houden in een omgeving waarin grenzen steeds minder belangrijk zijn. Internationalisering binnen Zone.college betekent dan ook een nieuwe ‘mindset’ aanleren (houding/attitude), kennis uitwisselen en een deel van de opleiding in het buitenland volgen (waar mogelijk gecombineerd met een ‘workbased setting’ - Internationale BPV).

Heel 2021 stond in het teken van de coronapandemie en de daarbij uitgevaardigde veiligheidsmaatregelen vanuit de Nederlandse overheid en vanuit andere Europese overheden. Dit had veel impact op de mobiliteit van studenten, medewerkers en bedrijfsopleiders. Het aantal deelnemers dat in het buitenland leerervaringen heeft kunnen verwerven, was weliswaar meer dan in het 'coronajaar' 2020, maar daalde flink ten opzichte van voorgaande jaren.

Onze studenten en leerlingen die vanwege COVID-19 niet naar het buitenland konden, hebben toch kunnen werken aan een deel van de internationale competenties die zij moeten verwerven.

Zo hadden onze mbo-studenten via onder andere een Wikiwijs-arrangement digitaal toegang tot goede informatie en konden ze bij het vak Loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) een leerarrangement Internationale betrekkingen volgen. Ook het keuzedeel 'Werken op de internationale arbeidsmarkt’ bood hun de mogelijkheid om aan internationale competenties te werken. Daarnaast konden studenten internationale leerervaringen opdoen via internationalisering@home-activiteiten en door met leeftijdsgenoten in andere landen digitaal te werken aan internationale activiteiten.

In het vmbo gaven medewerkers en leerlingen in 2021 uitvoer aan activiteiten binnen drie Erasmus+ scholenpartnerschapsprojecten: ‘Clean’, ‘Hotbay 21’ en ‘SILC’. 
In het project 'Clean', gecoördineerd door de vmbo-locatie Zwolle, werkten leerlingen van partnerscholen uit 6 verschillende EU-landen samen.
Het project ‘Hotbay’ gecoördineerd door de vmbo-locatie Doetinchem, werd uitgevoerd door leerlingen uit vier EU-landen.
In het SILC-project werkten onze leerlingen samen met de leerlingen van twee partnerscholen in Roemenië.

Dagelijks verwerken we bij Zone.college in verschillende (digitale) systemen de persoonsgegevens van ruim zevenduizend leerlingen en studenten en circa duizend medewerkers. Denk aan NAW-gegevens, cijfers, beoordelingen, lesnotities, beeldmateriaal, aanwezigheid, verzuim, incidenten, enzovoort.

We werken continu aan het waarborgen van de beschikbaarheid, juistheid en vertrouwelijkheid van deze gegevens in onze informatiesystemen. In 2021 hebben we in dat kader verschillende maatregelen genomen. Hieronder de  belangrijkste:

Onderwijs

COVID-19 heeft ervoor gezorgd dat hybride onderwijs een structureel onderdeel van onze school is geworden. Lesgeven op afstand, online oudergesprekken, ouderavonden en open dagen zijn hier voorbeelden van. De digitale vaardigheden van collega’s door thuiswerken en lesgeven op afstand hebben geleid tot nieuwe inzichten op het gebied van informatiebeveiliging en privacy (IBP). Dit behoeft continue aandacht. Nieuwe ontwikkelingen volgen we op de voet.

Bewustwording

In oktober 2021 zijn we gestart met een IBP-bewustwordingscampagne voor al onze medewerkers  in de vorm van een e-learning leerlijn. Eind 2021 had 62% van de medewerkers het basiscertificaat behaald.

Bewustwording is lastig meetbaar, maar IBP staat steeds vaker op de agenda in structurele overleggen, en het IBP-team krijgt steeds meer vragen. Daarnaast is er blijvende aandacht voor bewustwording in de vorm van voorlichting via persoonlijke benadering en via publicatie op intranet en informatieborden.

Tweefactorauthenticatie (2FA)

Bij bescherming van persoonsgegevens neemt tweefactorauthenticatie  een belangrijke rol in. Wij maken gebruik van 2FA voor meerdere diensten, waaronder Magister en alle Microsoft 365-diensten. Bij het inzetten van nieuwe producten en/of systemen bepalen we of 2FA ingeschakeld moet worden.

Datalekken

Sinds 2016 beschikken we over een procedure voor het melden en registreren van datalekken. Het IBP-team houdt datalekken nauwkeurig bij en bespreekt met een Computer Emergency Response Team (CERT) welke stappen en maatregelen er moeten worden genomen. In 2021 zijn er veertien datalekken/incidenten geregistreerd. De risico’s daarvan zijn relatief laag geweest en de datalekken/incidenten zijn binnen de wettelijke termijnen intern afgehandeld, zonder een melding te hoeven doen bij de Autoriteit Persoonsgegevens.

Verwerkersovereenkomsten

Onze leerlingen, studenten, ouders, medewerkers en externen delen hun persoonsgegevens in vertrouwen met ons. Voor de verwerking van die persoonsgegevens zijn wij wettelijk verantwoordelijk. Ook wanneer we de verwerking uitbesteden. We maken daarover daarom afspraken met leveranciers in de vorm van verwerkersovereenkomsten, als integraal onderdeel van IBP. Inmiddels zijn er in totaal 105 verwerkersovereenkomsten afgesloten.

Landelijke benchmark IBPE / Peer review

In 2021 hebben we weer meegedaan met de landelijke benchmark Informatiebeveiliging, Privacy en Examinering in het mbo. Deze benchmark is onder verantwoordelijkheid van de regiegroep IBP uitgevoerd door MBO Digitaal (voorheen saMBO-ICT) en Kennisnet. Als sector is er ambitie om in het zogenaamde Capability Maturity Modelop een schaal van 1 -5 te groeien van volwassenheidsscore 2 ('beheersingsmaatregelen zijn aanwezig en worden op consistente en gestructureerde, maar informele wijze uitgevoerd')  naar volwassenheidsscore 3 ('beheersingsmaatregelen zijn gedocumenteerd en worden  op consistente en geformaliseerde wijze uitgevoerd. De uitvoering is aantoonbaar en getoetst'). Het doel is om op een gemiddelde score van 3 uit te komen.
Als Zone.college zijn we goed op weg, met een 3.0 voor de benchmark Informatiebeveiliging (vorig jaar 2.9) bij een landelijk gemiddelde van 2.8. Voor de benchmark Privacy is de score 2.6 (vorig jaar 2.4) bij een landelijk gemiddelde van 2.9. Voor de benchmark Examinering is de score 1.2 (vorig jaar 2.1) bij een landelijk gemiddelde van 2.8. De score daarvan is gedaald door een verandering in het toetsingskader en doordat de procedures vanwege de fusie worden herzien. Over het algemeen zien we een stijgende lijn en hebben we steeds nauwkeuriger in beeld waar een verbeterslag te maken is.

Om de validiteit van de benchmark te kunnen waarborgen, doen we mee aan een peer review. Dat houdt in dat de mbo-instellingen elkaar auditen op de ijkpunten van de benchmark.

Professionalisering IBP-team

Er is aandacht voor blijvende professionalisering van het IBP-team. De teamleden volgen opleidingen, wonen landelijke bijeenkomsten bij en delen expertise op het gebied van wetgeving en tooling binnen samenwerkingsverbanden van mbo-scholen. Onder regie van het IBP-team geven we uitvoering  aan de wet AVG. Het team informeert de organisatie over deze wetgeving (bewustwording). Ook maakt het team beleid, brengt het risico’s in kaart en verzamelt het informatie over incidenten (datalekken).
Naast nauwe contacten met MBO Digitaal zijn we een samenwerking aangegaan met Lumen Group. Deze ondersteunt de functionaris voor gegevensbescherming en de organisatie bij AVG-vraagstukken.

Camerabeleid

In 2021 hebben we een start gemaakt met het invoeren van een overkoepelend camerabeleid. Belanghebbenden (college van bestuur, ondernemingsraad, management, ouderadviescommissies, leerlingenraden (vmbo) en studentenraad (mbo) nemen we mee in dit proces. In 2022 bieden we een definitieve versie van het camerabeleid aan het college van bestuur aan. Als de ondernemingsraad haar instemming heeft gegeven, kan deze worden vastgesteld.

Cybercrime

Cybercrime is een wereldwijd probleem. Dreigingen zoals ransomware, phishingmails en computerhacks liggen op de loer. We houden dit nauwlettend in de gaten en ondernemen hier continu actie op in de vorm van bewustwording (phishing-simulaties, e-learning, nieuwsbrieven, enzovoort) en technologische aanpassingen (updates, monitoring, 2FA, enzovoort). Daarnaast leren we van andere scholen in ons netwerk waar het helaas al eens is misgegaan.

Voor 2022 is het plan om de bewustwording nog meer te verhogen. De uitkomst van de landelijke benchmark IBPE vormt een leidraad voor aanpassingen aan het jaarplan en aan verbeterplannen (PDCA).

Na enkele voorlopers van regelingen in 2020, kwam er in 2021 een substantiële stroom middelen beschikbaar om de gevolgen van de coronapandemie te verzachten. De subsidies voor het vmbo en mbo verschillen enigszins van elkaar, zowel qua karakter als in de voorwaarden voor inzet en verantwoording. Toch hebben we ze samengevoegd tot één samenhangend NPO-plan voor Zone.college. Dit plan heeft voor de zomervakantie de instemming van de ondernemingsraad gekregen. Op basis van een scan hebben we interventies gekozen die momenteel nog volop in uitvoering zijn. We hebben vooral ingezet op extra bemensing voor ondersteuning en coaching van leerlingen en studenten. Daarnaast investeerden we in het welbevinden van leerlingen en studenten. Om het project te coördineren hebben we een regiegroep ingesteld. Deze regiegroep bewaakt ook de komende jaren de voortgang van het programma. In bijlage 8 staat een uitgebreide uitwerking van het Nationaal Programma Onderwijs voor onze instelling.