B.6.4Internationalisering
Zone.college in internationaal perspectief
De Nederlandse samenleving is sterk internationaal georiënteerd en wordt gekenmerkt door een grote diversiteit aan culturen en achtergronden. In werk, bijbanen, sport en andere vormen van vrijetijdsbesteding komen leerlingen en studenten dagelijks in aanraking met deze diversiteit, terwijl er in de samenleving ook zorgen, onbegrip en polarisatie bestaan rondom culturele verschillen, migratie en de instroom van vluchtelingen. Tegen deze achtergrond speelt het onderwijs een essentiële rol in het laten kennismaken van leerlingen en studenten met andere culturen en perspectieven. Internationale activiteiten dragen bij aan maatschappelijke opgaven, zowel nationaal als Europees (Union of Skills) en wereldwijd. Deze activiteiten ondersteunen de ambitie van Zone.college om mensen op te leiden tot nieuwsgierige en betrokken, groene wereldburgers. Daarbij sluiten de internationale programma’s direct aan bij de wettelijke opdracht rond burgerschap en dragen zij bij aan het realiseren van de kerndoelen en kwalificatie-eisen van de opleidingen. Voor Zone.college is dit extra belangrijk, omdat de populatie over het algemeen weinig multicultureel is.
Leerlingen en studenten ontwikkelen interculturele competenties niet alleen door ervaringen in het buitenland, maar ook door internationalisering@home, internationale en interculturele ervaringen op de eigen schoollocatie die in het onderwijs zijn ingebed. In het vmbo wordt internationalisering steeds meer doelgericht ingezet binnen het reguliere onderwijs, waarbij activiteiten aansluiten bij basisvaardigheden en Groene Wereldburgerschap, en samenhang bieden voor herkenbaar en betekenisvol leren.
In 2025 vormde inclusie een centraal thema, met specifieke aandacht voor het stimuleren en toegankelijk maken van internationale leerervaringen voor alle leerlingen, studenten en medewerkers.
Daarnaast is in 2025 een beleidskader ontwikkeld voor internationale samenwerking en projecten, waarin duurzaamheid, inclusie, mensenrechten, good governance en veiligheid belangrijke uitgangspunten zijn.
Mbo
Internationalisering in het mbo-onderwijs
Internationalisering draagt bij aan zowel de interculturele als vakinhoudelijke ontwikkeling van studenten. Door structureel internationale (vak)vaardigheden in de opleidingen te integreren, zijn zij beter voorbereid op een arbeidsmarkt waarin grenzen steeds minder bepalend zijn.
Ook medewerkers ontwikkelen hun internationale kennis via job-shadowing, trainingen en deelname aan strategische partnerschappen en netwerken, waardoor zij studenten effectief kunnen begeleiden.
Internationalisering@home
In 2025 is het International Office lid geworden van een Community of Practice, gecoördineerd door Nuffic. Binnen deze community wisselen mbo-instellingen kennis en ervaringen uit over het aanbieden van internationale leerervaringen aan studenten, zonder dat zij daarvoor de landsgrenzen over hoeven te gaan.
Het doel van internationalisering@home is om internationale leerervaringen toegankelijk en inclusiever te maken voor alle studenten en zo bij te dragen aan hun ontwikkeling tot wereldburgers. Internationalisering@home draagt ook bij aan het verduurzamen van het internationaliseringsprogramma.
In 2025 lag de focus op verkenning en kennisopbouw; in 2026 wordt ingezet op verdere uitwerking en implementatie binnen het onderwijs.
Ontwikkelingen binnen het International Office
In 2025 heeft er een herpositionering van het International Office plaatsgevonden van het mbo-onderwijs naar de Ondersteunende Diensten onder de manager Projecten & Internationalisering. De aansluiting bij het mbo blijft gewaarborgd via structurele ondersteuning van de docenten met het ‘aandachtsgebied’ internationalisering. In de nieuwe centrale positie van het International Office wordt via het portefeuillehoudersoverleg internationalisering van vmbo en mbo in 2026 onderzocht en uitgewerkt welke rol en functie het International Office moet krijgen voor zowel het vmbo als het mbo.
Per 31 december 2025 ging een programmamanager met pensioen, wat aanleiding gaf tot herinrichting van het International Office. Vanaf 1 januari 2026 bestaat het International Office uit een programmamanager, een projectleider en een administratief medewerker.
Erasmus+ Mobiliteitsprogramma
Voor het Erasmus+ Mobiliteitsprogramma (call 2024), ingezet in 2025, ontving Zone.college binnen het consortium met DC Terra een lager budget dan aangevraagd en minder dan de afzonderlijke partijen eerder kregen. Dit hangt samen met de fusie van Terra en Drenthe College en de vorming van het nieuwe Erasmus+ consortium DCTerra/Zone.college. Tegen de subsidietoekenning is bezwaar ingediend; de beroepsprocedure loopt nog met DC Terra als penvoerder.
Een eigen Erasmus+ accreditatie, waarmee Zone.college zelfstandig mobiliteitsbudgetten kan aanvragen, werd in 2025 afgewezen. Een nieuwe aanvraag is ingediend en in februari 2026 is de accreditatie toegekend.
Dankzij het jaarlijks aan te vragen aanvullende budget van het Nationaal Agentschap was enige extra financiering beschikbaar. Daarnaast werden de middelen zorgvuldig verdeeld onder de deelnemers. Ook werd gebruikgemaakt van een interne garantstelling en van resterend budget uit eerdere calls. Hierdoor konden alle aangevraagde studentenmobiliteiten in 2025 alsnog doorgaan.
Door het beperkte budget was het echter niet mogelijk om internationale excursies (group mobilities) te financieren. Ook lag de focus in 2025 op studentenmobiliteit, waardoor minder van medewerkersmobiliteiten gebruik kon worden gemaakt.
Mbo activiteiten – Internationale leerervaringen studenten
Binnen het mbo vinden internationale leerervaringen vooral plaats via stages, die bijdragen aan de persoonlijke en interculturele ontwikkeling van studenten. De leerdoelen in de internationale beroepscontext sluiten aan bij de kerntaken en werkprocessen uit het kwalificatiedossier.
Daarnaast nemen studenten deel aan internationale beroepenwedstrijden. In 2025 deden dertien studenten mee in vier verschillende landen, waaronder studenten van Bos- en Natuurbeheer, Green Design, Paraveterinair en Veehouderij. Een bijzondere plaats nemen de Flower Power Games in. Deze wedstrijd is gericht op niveau 2-studenten van Green Design en legt de nadruk op inclusie in plaats van excellentie. Voor deze studenten, die vaak meer drempels ervaren bij internationale ervaringen, vormt deelname een laagdrempelige en betekenisvolle ervaring.
In het kader van internationaal praktijkgericht leren namen drie studenten deel aan een project in Vietnam, uitgevoerd in opdracht van een lokale opdrachtgever, gericht op het verduurzamen van de kweek van pangasius.
Het aantal internationale leerervaringen voor mbo-studenten bleef in 2025 stabiel ten opzichte van 2024. Door beperkte middelen was het niet mogelijk groei in aantal deelnemers te realiseren.
| 2025 | 2024 | 2023 | 2022 | 2021 | 2020 | 2019 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Gesubsidieerd Erasmus+ | 201 | 206 | 122 | 204 | 39 | 4 | 226 |
| Niet gesubsidieerd | 81 | 85 | 134 | 185 | 0 | 18 | 96 |
Mbo kwaliteit en inclusie
Aandacht voor kwaliteit
In 2025 is voortgebouwd op de kwaliteitsslag uit 2024, gericht op de vakinhoudelijke ontwikkeling binnen internationale leerervaringen. Centraal stond het analyseren van informatie van Erasmus+ Participant Reports, waarin studenten en medewerkers feedback geven over voorbereiding, begeleiding, verblijf en leereffecten.
De verkregen inzichten bieden zicht op de persoonlijke ontwikkeling van studenten en op knelpunten die zij ervaren. Deze informatie wordt gebruikt om de begeleiding door het International Office en het onderwijs verder te verbeteren, waardoor inclusie, kwaliteit en impact van internationale mobiliteiten versterkt worden.
Extra aandacht voor niveau 2-studenten/inclusie
De pilot voor deelname van niveau 2-studenten aan internationale leerervaringen is in 2025 verder uitgebreid. Negentien studenten namen deel in twee groepen: een brede niveau 2-groep uit Hardenberg met een programma in Duitsland en een hoveniersgroep uit Zwolle met een programma in Oostenrijk.
De studenten werden begeleid door docenten, waardoor de drempel om deel te nemen werd verlaagd. De programma’s waren vakinhoudelijk en praktijkgericht, met mogelijkheden voor contact met lokale studenten en docenten en expliciete aandacht voor de cultuur van het gastland.
Op basis van de positieve resultaten wordt deze vorm van internationale leerervaring verder uitgebreid en krijgt deze een structurele verankering binnen het uitvoeringsbeleid.
Mbo activiteiten medewerkers
Studentenbegeleiding in het buitenland
In 2025 zijn dertien medewerkers naar het buitenland gegaan om studenten te begeleiden bij internationale beroepenwedstrijden en groepsleeractiviteiten van niveau 2. Zij zorgden ervoor dat studenten zich konden concentreren op de wedstrijd. Voor niveau 2 draagt de begeleiding bij aan een veilige internationale leeromgeving voor deze studenten.
Internationale leerervaringen voor medewerkers
In 2025 hebben negen medewerkers internationale leerervaringen opgedaan op partnerscholen binnen transnationale netwerken. Hierbij lag de focus op job shadowing. Door het beperkte budget lag de prioriteit op studenten, waardoor het aantal medewerkers dat deelnam afnam van zestien in 2024 naar negen in 2025.
Internationaal Leven Lang Ontwikkelen (LLO)
Binnen de afdelingen Teelt & technologie en Aquacultuur zijn in 2025 mogelijkheden verkend om de expertise van medewerkers internationaal in te zetten. Er is binnen en buiten Europa vraag naar mbo-vakexpertise en praktijkgericht opleiden in tuinbouw en aquacultuur. Twee docenten volgden een training voor de uitvoering van LLO in een internationale context.
Mbo activiteiten Erasmus+ strategische partnerschapsprojecten
In 2025 is het Erasmus+ partnerschapsproject Yellow Raincoat toegekend. Binnen dit project werkt de opleiding Paraveterinair samen met een vergelijkbare opleiding in Slovenië aan de ontwikkeling van een digitaal platform. Dit platform biedt materialen, praktische hulpmiddelen en adviezen die gericht zijn op het versterken van de weerbaarheid van studenten en toekomstige medewerkers tijdens de beroepspraktijkvorming (BPV) in de dierenartspraktijk.
Het project richt zich op het beter leren omgaan met de werkdruk binnen de sector en het voorkomen van uitval tijdens en na de opleiding. Yellow Raincoat loopt tot begin 2027, wanneer het project wordt afgerond en de ontwikkelde materialen beschikbaar komen voor gebruik binnen het onderwijs.
Mbo activiteiten Erasmus+ Interregionale samenwerking
Zone.college is partner in het Interreg VI-project dat in 2023 is gestart, met als doel het opzetten van Euregionale Kenniswerkplaatsen (EKW’s). In dit project werken scholen en andere organisaties uit de grensregio samen om de euregionale arbeidsmarkt dichterbij te brengen. Het moet voor werknemers en werkgevers vanzelfsprekender worden om aan beide kanten van de grens te werken en voor jongeren om een (beroeps)opleiding in het buurland te volgen. Door euregionale leerervaringen op te doen, krijgen studenten beter inzicht in de kansen die de buurlanden bieden voor hun toekomstige beroep.
In 2025 namen Nederlandse en Duitse studenten en docenten van de opleidingen Veehouderij, Voeding & technologie en Economie deel aan euregionale uitwisselingsprojecten binnen de EKW’s, in samenwerking met bedrijven in de regio.
In 2025 is, samen met ROC van Twente en het Graafschap College, een nieuwe Interreg-aanvraag voorbereid, in aansluiting op het gezamenlijke (krimp)Regioplan. Deze aanvraag richt zich op de ontwikkeling van euregionaal inzetbare lesmaterialen, het versterken van euregionaal burgerschap en het verminderen van taalbarrières door de inzet van digitale middelen. Doel is om opleidingen beter af te stemmen op de eisen van de euregionale arbeidsmarkt. De aanvraag zal begin 2026 worden ingediend.
Mbo activiteiten - buiten de EU
In 2025 heeft het International Office van Zone.college verder ingezet op de mogelijkheden binnen programma’s van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), met name de Impact Clusters en Combi Track-programma’s, die gericht zijn op ondersteuning van publiek-private investeringen. De focus lag op het opbouwen en versterken van internationale relaties en netwerken om de positie van Zone.college te versterken. Dit resulteerde in meerdere projectaanvragen binnen internationaal Leven Lang Ontwikkelen (LLO) en in inkomende missies uit Marokko en Egypte, waarbij verdere samenwerking op het gebied van tuinbouw en aquacultuur is verkend. Vanaf 2026 worden de kansen en mogelijkheden voor andere opleidingen binnen Zone.college verkend.
Zone.college was in 2025 partner in de volgende projectaanvragen:
- Erasmus+ Capacity Building: LLO + mbo-project duurzame aquacultuur in Kenia (afgewezen)
- RVO-project: LLO-training duurzame kleinschalige tuinbouw in Indonesië (afgewezen)
- RVO Impact Cluster: LLO + mbo project verbetering van small-scale viskweek en aansluiting met beroepsgericht aquacultuuronderwijs in Oeganda; besluit verwacht begin 2026
- Training aquacultuur (LLO) in samenwerking met het bedrijfsleven: voor 3 groepen uit Ghana; toegekend eind 2025, start in maart 2026 in Zwolle
Vmbo
Vmbo activiteiten - Mobiliteiten
Sinds het voorjaar van 2022 zijn, naast het mbo van Zone.college, ook de vmbo-locaties van Zone.college Erasmus+ geaccrediteerd. Dankzij deze accreditatie kan het vmbo jaarlijks een vereenvoudigde aanvraag indienen voor mobiliteiten van zowel leerlingen als medewerkers.
Ook in 2025 heeft het vmbo de gestelde doelen behaald en is het positief beoordeeld door het Nationaal Agentschap Erasmus+, Nuffic. Het aantal mobiliteiten is toegenomen en het inhoudelijke programma sloot goed aan bij de doelen zoals vastgelegd in de accreditatie. De focus van de mobiliteiten lag op de persoonlijke ontwikkeling van leerlingen, het vergroten van taalvaardigheid, het versterken van digitale vaardigheden en het verwerven van kennis over de Sustainable Development Goals (SDG’s).
Een aandachtspunt bleef het aantal gevolgde trainingen door docenten, dat vorig jaar op nul stond. In het schooljaar 2025-2026 wordt hier extra op ingezet, aangezien de professionalisering van het docententeam zowel een vereiste is van Nuffic/Erasmus+ als bijdraagt aan de kwaliteit van het internationaliseringsprogramma van het vmbo.
Vmbo Versterken van internationalisering in het onderwijs
In 2025 zijn stappen gezet om de positie van internationalisering binnen het vmbo van Zone.college te versterken. Traditioneel lag de nadruk op het faciliteren en organiseren van mobiliteiten voor leerlingen, een activiteit die niet altijd breed werd gedragen omdat deze het reguliere lesprogramma beïnvloedt, extra werkdruk met zich meebrengt en het doel en de meerwaarde niet altijd duidelijk zijn voor collega’s. Hierdoor werd internationalisering vaak ervaren als een activiteit voor een beperkte groep leerlingen.
Om internationalisering beter te verbinden met de basisvaardigheden en met burgerschap in het bijzonder, zijn in 2025 twee bijeenkomsten in Barchem georganiseerd. Hieraan namen onderwijskundigen, O&K-medewerkers, teamleiders en docenten met verschillende rollen deel, waaronder coördinatoren burgerschap. Tijdens deze bijeenkomsten zijn de eerste stappen gezet om de visie op Groen Wereldburgerschap te vertalen naar een integrale aanpak.
Door een bewuste koppeling aan basisvaardigheden en het doelgericht aanbieden van activiteiten wordt internationalisering niet een losstaand project, maar een integraal onderdeel van het leerproces. Leerlingen ervaren hierdoor een directe verbinding tussen de wereld om hen heen en hun dagelijkse ontwikkeling in taal, rekenen, digitale vaardigheden en burgerschap.
In 2026 wordt dit proces voortgezet. In maart staat een nieuwe bijeenkomst gepland, met als doel te onderzoeken wat onze visie op Groen Wereldburgerschap concreet betekent voor het onderwijs. Het streven is om het beeld van het team internationalisering vmbo bij te stellen: van een team dat mobiliteiten organiseert naar een team dat een internationale leeromgeving creëert, die bijdraagt aan een integrale aanpak van de basisvaardigheden.